Trên thế giới hiện nay, kinh tế đêm đang trở thành một động lực tăng trưởng quan trọng trong phát triển kinh tế – xã hội của nhiều quốc gia và đô thị lớn. Các hoạt động diễn ra trong khung thời gian ban đêm không chỉ góp phần mở rộng không gian phát triển kinh tế, tăng thu ngân sách, tạo việc làm, mà còn thúc đẩy sự phát triển của nhiều ngành nghề như du lịch, thương mại, văn hóa, nghệ thuật, ẩm thực, giải trí và các ngành công nghiệp sáng tạo…Tại Việt Nam, đề án phát triển kinh tế đêm được ban hành theo Quyết định số 1129/QĐ-TTg ngày 27/7/2020 của Thủ tướng Chính phủ dù đã mở ra cơ hội và điều kiện cho sự phát triển kinh tế đêm của nhiều địa phương trên cả nước song nhìn chung có thế thấy các mô hình kinh tế đêm hiện nay còn thiếu bản sắc, thiếu tính liên kết và chưa tương xứng với tiềm năng. Đối với Hà Nội, mô hình kinh tế đêm hiện nay được đánh giá là đang phát triển phân tán, thiếu sự tích hợp giữa hạ tầng, sản phẩm, công nghệ, cơ chế quản lý và đặc biệt là chưa tạo được thương hiệu riêng. Đặc biệt, thời gian vừa qua, một loạt các chủ trương chính sách mới của nhà nước được ban hành bao gồm các nghị quyết của Bộ Chính trị: Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 về phát triển văn hóa; Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/03/2026 về xây dựng và phát triển thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới đã đưa ra những định hướng chiến lược; đồng thời tạo hành lang pháp lý để thí điểm các mô hình phát triển mới, trong đó có kinh tế đêm. Những nhân tố này chính là tiền đề và quyết tâm để chính quyền thành phố xây dựng một đề án kinh tế đêm có khả năng thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng, tăng cường ứng dụng công nghệ và góp phần phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng hình ảnh Hà Nội trở thành đô thị sáng tạo, hiện đại, an toàn và hấp dẫn trong khu vực và quốc tế.

Hoạt động trình diễn ánh sáng và nghệ thuật thị giác của VNU-SIS tại không gian di sản 19 Lê Thánh Tông

Nhiệm vụ xây dựng Đề án kinh tế đêm Hà Nội giai đoạn 2026-2030 đã được thành phố Hà Nội giao cho Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội là đơn vị chủ trì và Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật, Đại học Quốc gia hà Nội là đơn vị tư vấn chuyên môn chính cùng với sự đóng góp của các nhà khoa học, các sở ban ngành của thành phố. Sau một thời gian gấp rút triển khai và hoàn thành với sự nỗ lực của các chuyên gia cũng như các cơ quan quản lý, ngày 09 tháng 05 năm 2026, đề án đã được Ủy ban nhân dân Thành phố phê duyệt và ban hành chính thức; đánh dấu việc bắt đầu cho giai đoạn thực hiện và triển khai thực tế. Đây là một đề án được xây dựng khoa học dựa trên việc tổng kết nghiêm túc kinh nghiệm phát triển kinh tế đêm trên thế giới và Việt Nam; nhận diện đầy đủ thực trạng, tiềm năng cũng như các điểm nghẽn phát triển kinh tế đêm hiện nay; từ đó đưa ra một mô hình mới cho việc phát triển kinh tế đêm Hà Nội với quan điểm và triết lý phát triển rõ ràng, phù hợp với chiến lược phát triển chung của thủ đô cũng như cập nhật các xu hướng phát triển mới của quốc tế.

Đề án “Phát triển Kinh tế đêm trên địa bàn thành phố giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045”

Theo đề án này, kinh tế đêm của Hà Nội được xác định là một hợp phần của hệ sinh thái kinh tế đô thị, phát triển theo hướng tích hợp đa ngành, đa lĩnh vực, trong đó văn hóa, du lịch và công nghiệp sáng tạo đóng vai trò nền tảng. Đó cũng là mô hình kinh tế đêm dựa trên nền tảng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; bảo đảm sự phát triển bền vững, hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với bảo tồn di sản, gìn giữ bản sắc văn hóa, bảo vệ môi trường, kiểm soát tác động xã hội và bảo đảm an ninh, trật tự đô thị. Trong cơ chế phát triển kinh tế đêm mới của Hà Nội, nhà nước giữ vai trò kiến tạo, định hướng và hoàn thiện thể chế; đồng thời thúc đẩy xã hội hóa, khuyến khích sự tham gia của doanh nghiệp, cộng đồng sáng tạo và người dân. Ngoài ra, kinh tế đêm Hà Nội cũng được triển khai với các cơ chế pháp lý, phương thức hoạt động và mô hình quản lý hiệu quả; phát huy tối đa các nguồn lực văn hóa, con người và tri thức của thủ đô.

Trình diễn ánh sáng 3D mapping tại 19 Lê Thánh Tông, nằm trong chuỗi hoạt động triển lãm kỷ niệm 120 năm Đại học Quốc gia Hà Nội

Để thực hiện đề án, chính quyền thành phố Hà Nội dự kiến sẽ đồng bộ thực hiện một loạt các giải pháp bao gồm 8 nhóm chính cùng một hệ thống các nhiệm vụ trọng tâm và các sản phẩm cụ thể dựa trên ba trục lõi chính là kinh tế đêm di sản - văn hóa - nghệ thuật chất lượng cao; kinh tế đêm sáng tạo - cộng đồng - giới trẻ đô thị và kinh tế đêm cuối tuần và kỳ nghỉ cho khách nội địa, vùng thủ đô. Mục tiêu của đề án là tới năm 2030, kinh tế đêm từng bước trở thành một động lực quan trọng của kinh tế dịch vụ thủ đô, phấn đấu đóng góp khoảng 5% GRDP của thành phố và từng bước gia tăng tỷ trọng đóng góp vào thu ngân sách; góp phần nâng cao chất lượng sống của người dân, gia tăng sức hấp dẫn của Hà Nội đối với du khách trong nước và quốc tế, đồng thời khẳng định thương hiệu “đêm Hà Nội” an toàn, văn minh, đặc sắc và có sức cạnh tranh trong khu vực.

Đoàn công tác Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật khảo sát thực địa không gian văn hóa đêm Hà Nội

Có thể nói việc hoàn thành đề án kinh tế đêm Hà Nội giai đoạn 2026-2030 là một trong những kết quả quan trọng đầu tiên trong chương trình hợp tác giữa Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật với Sở Văn hóa - Thể thao Hà Nội giai đoạn 2026-2031; cho thấy nỗ lực của tập thể giảng viên, nhà khoa học, sinh viên của nhà trường trong việc đóng góp tri thức, trí tuệ vào sự nghiệp phát triển của thủ đô, thực hiện quyết tâm triển khai các chiến lược phát triển mới của Đảng, Nhà nước cũng như sự kỳ vọng của nhân dân thành phố Hà Nội. Điều này khẳng định vị trí của Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật với tư cách là một đơn vị đào tạo chất lượng cao và tư vấn khoa học có uy tín về các lĩnh vực khoa học liên ngành, công nghiệp văn hóa, sáng tạo và nghệ thuật ở Đại học Quốc gia Hà Nội và trên phạm vi cả nước.